Elke dag zoeken 68 miljoen mensen naar porno via zoekmachines. Elke seconde kijken ongeveer 28.000 mensen online naar een vrijpartij. Elke 39 minuten wordt er een nieuwe pornografische video gecreëerd in de US. Porno is mainstream geworden en blijft aan populariteit winnen. Hoewel de veroordeling in religieuze kringen scherp is, kijken alsnog veel christenen porno. Wat is het gevolg?

Volgens een online onderzoek van de Barna Group heeft meer dan de helft van de predikanten (in de US) geworsteld met porno. Pornografie blijft een ongemakkelijk onderwerp voor veel mannen en (niet te vergeten) vrouwen. Erover praten binnen christelijke kringen blijkt vrij moeilijk. Vaak wacht je enkel veroordeling. Maar pornografie is toegankelijker dan ooit. Groter dan ooit. En binnen de maatschappij normaler dan ooit. De tegenreactie van veel christelijke leiders is het scherp veroordelen van porno en de pornokijkers, maar juist die veroordeling kan pornografie een ”verboden vrucht” maken.  In dit artikel poog ik verder te gaan dan enkel de veroordeling en ingaan op enkele diepere problemen die porno veroorzaakt. En waarom het zo lastig kan zijn om te stoppen met kijken.

Probleem 1: Het verandert het beeld van vrouwen en seksualiteit in de maatschappij

Porno is er op gericht om het gevoel te geven dat iedere man elke seksuele fantasie zou kunnen verwezenlijken. Het heeft niets te maken met realiteit, maar alles met verlangens. Verlangens die vervolgens in de echte wereld wel weer doorklinken. Jongeren willen niet alleen meer meisjes scoren, ze willen specifieke seksuele daden laten verrichten door vrouwen om status te kunnen verkrijgen. De partner verdwijnt steeds meer en meer naar de achtergrond, de seksuele daad komt voorop te staan. Dat ondervond Elizabeth Smart in een van de meest extreme situaties.

De seksuele daad zelf gaat ook volledig los staan van liefde (of voortplanting). Seksualiteit gaat draaien om de individuele behoefte, terwijl voor de daadwerkelijke daad toch echt meerdere personen nodig zijn. Het wordt verheven tot een uitermate belangrijk element, waar we wat kanttekeningen bij kunnen plaatsen. C.S. Lewis omschrijft het maatschappelijke probleem treffend in zijn boek ”Onversneden Christendom”: ”Je kunt ook als volgt redeneren. Voor een striptease-voorstelling kun je een groot publiek bij elkaar krijgen. Stel nu dat u in een land kwam waar je een zaal vol publiek kon krijgen door alleen maar een afgedekt bord op het toneel te zetten en dan langzaam het deksel op te tillen zodat, nog net voordat het licht uitgaat, iedereen kan zien dat daar een gebraden kip of een lamsbout ligt, zo u dan niet denken dat hier iets was misgegaan met de eetlust? En zou niet iedereen die in een andere wereld dan de onze was opgegroeid denken dat er bij ons precies zoiets merkwaardigs met het geslachtsinstinct aan de hand is?”

Ook kun je precies kiezen waar je zin in hebt: meerdere vrouwen? Check. Oudere vrouwen? Check. Je verzint het maar en het is er.

Probleem 2: Het kijken van porno helpt enkel een onzuivere industrie geld verdienen

De drempel om naar een prostituee te gaan is hoog onder christenen. Het betalen voor seks gaat tegen praktisch elk principe en gevoel van eigenwaarde in. Toch vinden we dat bij porno wat moeilijker. Hoewel er ook gratis porno is, komt het hier op neer: je betaalt om te kunnen kijken naar mensen die seks hebben. Hoe meer jij kijkt, hoe groter de industrie wordt. Een industrie die niet bepaald bestaat uit ridderlijker ondernemers. De porno industrie laat zich kenmerken door uitbuiting, mensonterende praktijken en andere criminele zaken. En een laagje verder dan het oppervlakte faciliteren duistere takken van de industrie in de meest verregaande behoeftes met kinderen, vrouwen, mannen en dieren. Meer weten over hoe de industrie eruit ziet aan de oppervlakte? De documentaire Hot Girls Wanted is beschikbaar op Netflix en verteld het verhaal op een menselijke, (redelijk) objectieve manier (met enkele nietsverhullende beelden aan het begin).

Probleem 3: Het verdooft je eigen seksuele ervaringen

Je hoeft je browser op je mobiel maar op te starten en je hebt een gigantische verscheidenheid aan vrouwen ter beschikking die opgewonden zijn en klaar om te gaan. Er hoeft geen enkele moeite gedaan te worden om jouw seksuele verlangens te bevredigen. Thuis in je eentje of morgenavond met een seksafspraak. Kies maar waar je zin in hebt: meerdere vrouwen? Check. Oudere vrouwen? Check. Je verzint het maar en het is er.

Het echte leven werkt zo niet. Komt zelfs niet in de buurt. Je moet werken voor je relatie en je relatie is er niet enkel om intiem te kunnen worden met je partner. Een relatie is veel meer. Maar een pornogevormd brein kijkt anders naar zijn partner en zet de seksuele verlangens op de eerste plaats en liefde ergens lager op het lijstje. Veelal resulteert het in een verbroken band tussen partners, waar de een vooral scenes wil naspelen die hij in zijn hoofd heeft en de ander zich gedwongen voelt en ongezien door de partner. Soms verstoort het een relatie zo dat de pornokijker op zoek gaat naar ervaringen buiten de relatie om die wel overeenkomen met zijn beeld van seksualiteit.

Zo kom je in een cyclus van je beloningssysteem, ook al zou je het verwerpelijk vinden.

Probleem 4: Dopamine en waarom je niet zomaar kan stoppen, ook al zou je willen

Aan het vierde probleem in dit artikel (je kunt hier boeken over schrijven) wil ik iets meer ruimte geven. Het is een van de meest ingrijpende gevolgen voor de persoon. Een waarvan je niet zomaar kan zeggen ”dat denk ik niet”, aangezien het een fysieke en psychische reactie is op de consumptie van porno. Met het bekijken van pornografie krijg je een piek in dopamine: de stof die zorgt voor de ervaring van genot en blijdschap. Gary Wilson haalt aan in zijn boek ”Your Brain on Porn” dat ”in tien minuten we meer sex partners kunnen ervaren dan onze voorouders in hun hele leven”. Blijft bij elke ervaring je dopamine pieken? Nee.

Je lichaam kan gewend raken aan stimulansen. De eerste keer dat jij een nieuwe smaak chips probeert die je lekker vindt is de ervaring van genot veel groter dan de honderdste zak chips die je naar binnen werkt. Zo werkt het ook met pornoconsumptie. Elke keer dat je kijkt piekt de dopamine minder, wat resulteert in een zoektocht naar extremere video’s om die ervaring van ”nieuw” weer te krijgen. Zo kom je in een cyclus waar je steeds verder zoekt naar een zo groot mogelijke beloning, ook al zou je het verwerpelijk vinden. De dopamine is je drive om op zoek te gaan naar porno: je lichaam wilt beloond worden. Het snakt ernaar, zoals koffiedrinkers naar een bak koffie kunnen verlangen. Zo leert jouw brein waar het beloningen vandaan kan krijgen.

Zo kun jij in een verslaving terecht komen, zonder dat je porno ook maar een moment hebt goedgekeurd of er zelfs maar actief aan denkt.

En deze dopamine wacht op een trigger, zoals een acteur wacht op zijn cue om het podium op te mogen. Waar eetlust getriggerd kan worden door geur en de snak naar koffie bijvoorbeeld door tijd, is de trigger voor porno vaak je emotionele status. De momenten dat je alleen achter je computer zit en je verveelt. De momenten dat jij je leeg voelt, depressief voelt en perongeluk een seksueel getint plaatje tegenkomt op social media: allemaal cues om dat privé tabblad te openen. Na herhaaldelijk gehoorzamen van deze triggers vorm je een gewoonte. En dat is het begin van een verslaving (even eenvoudig gesteld). Zo kun jij in een verslaving terecht komen, zonder dat je porno ook maar een moment hebt goedgekeurd of er zelfs maar actief aan denkt. Het is de meest letterlijke vorm van ”vlees tegen geest”. Het gevolg is dat je in een neerwaartse cyclus komt waar je door overconsumptie je gevoelens kunt verdoven en je in een depressie kan terecht komen. Een depressie die je verlangen voor porno juist groter kan maken en je dagelijkse gedrag beïnvloed.

Het is niet aan je omgeving om te veroordelen, maar om te helpen.

En nu?

Als je een pornokijker bent zal het gevoel je bekruipen dat je mooi beetgenomen bent. Goed in de penarie zit, omdat een gewoonte moeilijk af te leren valt. En in zekere zin heb je gelijk: je zult moeite moeten doen om zelfstandig van porno af te komen. Maar met de huidige populariteit zul je er zeker van zijn dat je niet de enige bent die worstelt met porno. Durf bij jezelf af te vragen of je werkelijk porno wilt kijken en waarom. En zodra jij je keuze hebt gemaakt, durf je omgeving in vertrouwen te nemen van jouw keuze: spreek het uit. Het is niet aan je omgeving om te veroordelen, maar om te helpen. Porno zelf kan veroordeeld worden op basis van talloze redenen. Maar ga voorzichtig om met de pornokijker en biedt je hulp aan. Het is een probleem dat diep in de maatschappij zit. Onze zwakte zit ingebouwd: wij zijn mens, hebben lusten en zijn gevoelig voor wat de omgeving doet.

Laten we elkaar niet veroordelen en met bijbelteksten om de oren slaan, maar elkaar aansporen en helpen om porno links te laten liggen. Om nee te zeggen en dát de gewoonte te laten worden.

“Ten slotte, broeders en zusters, schenk aandacht aan alles wat waar is, alles wat edel is, alles wat rechtvaardig is, alles wat zuiver is, alles wat lieflijk is, alles wat eervol is, kortom, aan alles wat deugdzaam is en lof verdient” (Filippenzen 4:8)

Frank van Wijhe
Volg Frank

Frank van Wijhe

Initiatiefnemer van Ik ben Christen.nl. Houd van een goede cappuccino en een appeltaart. Heeft een diploma in journalistiek, maar weet niet wat hij daarmee moet. Onderneemt in video & advertising.
Frank van Wijhe
Volg Frank

Latest posts by Frank van Wijhe (see all)